MEDIA : Artikel verschenen in de Quarter:

. .

Western Working Equitation: Het Europese antwoord op Versatile Ranch Horse

Al sinds er koeien zijn, strijden de cowboys om de eer van de beste. Wie denkt dat de oorsprong in Amerika ligt, heeft het mis. Spanje en Portugal hebben met hun invloeden en Iberische raspaarden de cowboyroots gelegd met de grote oversteek naar de nieuwe wereld (Columbus, 1500) Vanuit Texas en Californië waaide deze veedrijfstijl uit over heel Amerika. Het is bekend dat de Quarter afstamt van de Andalusiër en de Lusitano. Alledrie hebben ze dan ook typische overeenkomsten: Wendbaar, koel karakter, sprintsnel en cowsence. Ook in het werk schelen ze weinig, al wordt de Lusitano/Andalusier niet alleen gebruikt om vee te drijven, maar ook om te ontwijken (stierengevenchten). En het redelijke resultaat is dus ook dat de bedreven sporten elkaar weinig verschillen….
Dat schept mogelijkheden voor de Hollandse westernruiter, die daarmee een deur opent naar een nieuwe tak van prachtige paardensport. Elk jaar zijn er Kampioenschappen, en naast de traditionele veedrijflanden (Spanje, Portugal, Frankrijk-Camarque en Italië) doen er ook veel nieuwe landen mee: Zweden, Engeland, Brazilië, Duitsland en België strijden dapper mee. Nederland bereidt ook een team voor en zal mogelijk op de volgende EK deelnemerslijst prijken.

Wat is Working Equitation, (hierna WE of WWE genoemd) precies:
Er wordt op stang en eenhandig gereden, draf wordt niet gebruikt, snelheid, wendbaarheid en gehoorzaamheid worden getest is drie onderdelen, over 4 runs.
Internationaal hanteert men sinds 2008 de volgende onderdelen: 1. Een soort van reiningproef, voor de westernruiter een relatief gemakkelijke proef, voor de niet westernruiter toch redelijk problematisch.
2. Een trailparcours meteen op tijd, ook hier relatief makkelijke hindernissen, omdat deze niet gemaakt zijn voor het ultralangzame pleasuretempo, wat we kennen in de westerntrail. 3+4: Twee runs Teampenning, waarbij er twee lijnen gebruikt worden, geen penn. Je snapt het al…: Relatief makkelijk dus!
In Nederland en België volgen we nationaal de oude methode, omdat deze educatiever is en als basis dus veel beter: 1. Dezelfde dressuurproef. 2. Trailparcours op stijl. 3. Hetzelfde of een verkort trailparcours op snelheid. 4. Cattlepenning op stijl als solo onderdeel, (ipv teampenning) of in teamverband

Er kan gekozen worden uit de 5 bestaande veedrijfstijlen: MAREMMANA Equitation (Italië), CAMARGUE Equitation (Frankrijk), DOMA VAQUERA (Spanje), PORTUGUESE Equitation (Portugal), WESTERN Equitation (USA) En die laatste, daar kunnen we wat mee! Nederland heeft hele goede ruiters in reining, trail en teampenning! Gezien het niveau, buiten Spanje en Portugal, denk ik dat Nederland een grote rol kan gaan spelen. Veel Zuid Europese ruiters kunnen goed veedrijven, veelal hun beroep, maar vooral het dressuur en trailgedeelte rammelt behoorlijk. Daar vallen rijkelijk Hollandse punten te scoren.

Niveaus en stijlen:
Er is in Nederland gekozen voor drie rijstijlen op twee niveau’s:
De traditionele Iberische stijl, de Westernstijl en een recreatieve vorm. Bij de laatste wordt meer nadruk gelegd op het spelelement, waarbij kleding en harnachement geheel vrij is. Bij de Barok en de Western gelden kleding en harnachement regels. Bij alledrie de stijlen mag op het laagste niveau tweehandig gereden worden en is bitkeuze vrij, ook mag er in andere gangen als de galop gereden worden in de hindernissen.
Voor de Barok en de Western is de dressuur op het hoogste niveau gelijk aan de internationale kampioenschapproef, terwijl voor de recreatieve ruiters meer gehoorzaamheid maar minder techniek gevraagd wordt.

De dressuur:
Op www.workingequtation.nl kun je onder dressuur de proeven bekijken. In dit artikel bekijken we enkel de internationale proef. De volgende onderdelen worden gevraagd: (tussen haakjes verklaar ik de termen eventueel in “Westerntaal”)
- Beschrijf de figuur 8, maximaal 10m doorsnee, waarvan beide cirkels dezelfde diameter vertonen, met wisseling van hand. Wordt zowel in stap als in galop gevraagd.
-360 graden keertwending (1 spin dus) zowel linksom als rechtsom.
- Minimaal 6 passen achterwaarts met vertrek in stap of galop. (mag snel)
- Minimaal 10 m Appuyeren in stap (niet zoals de klassieke dressuur, maar meer in de vorm van side-pass)
- 3 cirkels: 1e cirkel 20m in medium galop, 2e cirkel 15m in arbeidsgalop, 3e cirkel 10m in verzamelde galop. Alle cirkels beginnen en eindigen op hetzelfde punt.
- Halve draai in galop, gevolgd door een wissel (Roll back maar dan andersom, dit vergt wat meer oefening en lijkt meer op een pirouette als op een roll back)
- Verschil in galop op de drie zijdes van de piste: Uitgestrekt op de lange zijde, verzameld op de korte zijde, weer uitgestrekt op de volgende lange zijde. (soort van 2 maal run down, snelheid is echt de issue hier!)
- Sliding stop (meters maken is niet belangrijk, wel ondergeschoven achterhand)
- Slangenvolte met 4 bogen, met vliegende wissels op de middellijn. (soort van western riding onderdeel, zonder pionnen)
Zoals je ziet, voor de ervaren westernruiter moet dit weinig problemen opgeven…

De stijl-trail:
Dit onderdeel is bedoeld om de handigheid van de ruiter en de gehoorzaamheid van het paard te testen. Enkele hindernissen zijn hetzelfde als in de western trail, zoals de brug, de poort, side pass over balken, achterwaarts in een hoek of slalom. Maar ook andere typen hindernissen komen we tegen, zoals de enkele en de dubbele slalom (beide als uit de Western Riding proef), het maken van kleine cirkels om 2 of 3 vaten, zoals barrelracing -maar dan veel korter bij elkaar.
Leuk is vooral de “Livestock Penn”, waar de ruiter om een hok met levende dieren moet rijden. Of het zogenaamd leeg drinken van een bierkruik, (omhoog houden met gestrekte arm volstaat).
Enkele typische Zuid Europese hindernissen ontbreken ook niet: Het uit een vat halen en terug steken van een lange veedrijfstok: de Garrocha en ermee rondrijden of ringsteken.

De speed-trail:
Hetzelfde of een verkort parcours op tijd. Ontzettend leuk en spannend om te doen! In de stijltrail heeft men reeds kennis gemaakt met de hindernissen en kan men inschatten welke risico’s er genomen kunnen worden om tijd te winnen. Zo deed de Portugese wereldkampioen de side pass ooit in galop! De stijl is niet langer belangrijk en vaak gaan alle remmen los. Voor het omverwerpen of slordig afwerken van de hindernis worden strafseconden gerekend, die aan de tijd toegevoegd worden.

Cattlepenning op stijl:
Vanuit een kudde koeien haalt de ruiter een gemerkte koe, die hij naar de overzijde drijft. Er is geen penn, zoals bij de Cattlepenning, maar de koe moet over de finishlijn worden gedreven. Men krijgt een tijd hiervoor, en als de tijd stopt zonder dat de juiste koe op zijn plaats is, krijgt de ruiter een 0 score. Omdat de proef beoordeeld wordt op stijl, zoals de cutting, is de tijd niet echt van toepassing, alhoewel traag treuzelen wel in de punten zal worden meegenomen.
Eventueel kan dit onderdeel ook worden uitgeschreven als teamonderdeel op tijd, waarbij elke ruiter de gemeenschappelijke plaatsingspunten in zijn persoonlijke lijst meeneemt.

Ten slotte:
Per onderdeel wordt een uitslag gemaakt, waarbij men per plaatsing punten krijgt, in omgekeerd evenredige volgorde. Na (3 of) 4 onderdelen worden deze punten bij elkaar opgeteld en de winnaar bekend gemaakt.
Als men éénmaal heeft deelgenomen, is men doorgaans verkocht, omdat deze wedstrijdsport enorm spannend is en gereden kan worden met elk type paard. Western, Engels of Barok, ras, harnachement, het is allemaal niet zo belangrijk meer. Het gaat om het plezier van ruiter én paard. Ook om te zien is het erg leuk en het zou goed een nieuwe hype kunnen worden.
Op verschillende maneges wordt het al georganiseerd op ponykampen en als onderlinge wedstrijd.
Er is ook elk jaar een wereldkampioenschap, georganiseerd door de FITE (een hippische bond voor cultuur en toerisme). Nederland hoort daar ook bij en daar wordt aan gewerkt…

Lotje Moerdijk, initiatiefnemer en Nederlandse FITE afgevaardigde

Foto’s: Ingrid Peters (koeien Zuid Europese stijl), Paul de Valk (Ingrid Peters en Annemarieke Arnoutse), Stuart Caton (Teala Caton) Alles met toestemming.

Nevenartikel 1:
(W)WE wedstrijd in Eersel:
Op 16 en 17 mei 2009 wordt er een grote (Western) Working Equitation wedstrijd gehouden in Eersel. Er worden deelnemers verwacht uit binnen- en buitenland. Kijkers en ruiters kunnen proeven aan deze nieuwe tak van sport. Zie voor informatie, proeven, hindernissen en reglementen de site www.workingequitation.nl.
De organisatie is in handen van PCK Eersel: Peter vd Ven, Stans Peters en Lotje Moerdijk.
Jury is Chris Knol.

Programma (voor alle klassen):
Zaterdagochtend dressuur/reining deel.
Zaterdagmiddag trail op stijl.
Zaterdagavond cattlepenning op stijl.
Zondagmorgen Speedtrail met rond de middag prijsuitreiking.
Omdat niet iedereen al met koeien kan/durft te werken, is er een aparte klasse zonder koeien.

Zondagmiddag wordt er ook nog een leuke “Extreme Cowboy Race” gehouden, een hindernisparcours voor cowboys, overgewaaid uit Amerika. Info over de ECR is te vinden op www.extremecowboyrace.nl
Reeds tweemaal met veel succes in België georganiseerd.
Men kan aan beide wedstrijden meedoen. Voor ruiters van de WE geldt gratis deelname aan de ECR.

Omdat de koeien vrij prijzig zijn, wordt om de kosten van de inschrijving zo laag mogelijk te houden, op zondag een dubbele koeienclinic gehouden. Zondagmiddag voor de deelnemers aan de WE, als oefening of kennismaking, zondagmorgen voor de deelnemers aan de ECR als kennismaking.
Deelnemers van buitenaf kunnen enkel meedoen als er te weinig WE of ECR ruiters zijn. Men kan zich opgeven voor een reservelijst.
Beide clinics worden gegeven door Jean Mullenders en Saskia Moeskops, internationale teampenners.

Rubrieken waarvoor ingeschreven kan worden: (niveau 1 is een lager niveau, 2 is een hoger niveau; Men kan bij inschrijving vermelden dat men niet meedoet aan het koeienonderdeel)

Working Equitation Classic niveau 1
Working Equitation Classic niveau 2
Western Working Equitation niveau 1
Western Working Equitation niveau 2
Working Equitation Basic niveau 1
Working Equitation Basic niveau 2

Extreme Cowboy Race Kids
Extreme Cowboy Race niveau 1
Extreme Cowboy Race niveau 2
Extreme Cowboy Race Seniors (50+, no jumps, no bareback)

Nevenartikel 2:
Topruiters gezocht:
Voor het samenstellen van een internationaal WE team, mogelijk in Westernstijl, worden er (western)ruiters gezocht met:
- Ervaring in Reining/Working Cowhorse/Western Riding/Versatile horse
- Ervaring met trail parcoursen in Western of TREC.
- Ervaring met koeien.
* Prestatie is minder belangrijk als de ervaring.
- Bereidwilligheid om te reizen en zelf voor de kosten op te draaien, zolang er nog geen sponsor gevonden is.

Mogelijk sponsors worden enorm verwend!